اختلال وسواس فکری و عملی در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی به عنوان یک اختلال اضطرابی طبقه بندی و با افکار مزاحم پریشان زا و رفتارهای تکراری ناخواسته مشخص می شد. اما در پنجمین ویرایش راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، یعنیDSM-V، وسواس دیگر زیر مجموعه اختلالات اضطرابی نیست و با اختلال بدریختی شکل بدن، اختلال احتکار، اختلال وسواس کندن مو و اختلال کندن پوست در طبقه ای مجزا به نام اختلال وسواس فکری و عملی و اختلالات وابسته جای می گیرد.
 
تظاهرات بالینی وسواس درنگاه اول درمقایسه باسایراختلالات، کاملاً گوناگون ومتفاوت به نظرمیرسد. اماعلیرغم این تفاوت ظاهری،انواع افکار واعمال وسواسی، کلیشه ای ونسبتاً یکسانند.
افکارواعمال وسواسی معمول عبارتندازافکار وسواسی آسیب مذهبی وجنسی که بااعمال وسواسی وارسی همراه هستند؛ افکاروسواسی آلودگی بااعمال وسواسی شستشو همراه میباشند؛ افکاروسواسی تقارن، نظم وترتیب واطمینان که اعمال وسواسی شمارش،تکرار ووارسی را به دنبال خود دارند.
علاوه براین، اکثرافراد مبتلابه وسواس، چندین فکروعمل وسواسی دارند. این انواع کلی افکارواعمال وسواسی نسبتاً دربین فرهنگهای مختلف یکسان هستند، گرچه محتوای افکار وسواسی ظاهراًوابسته به فرهنگ وزمینه میباشد.
 
   شيوع وسواس در کل عمر بین 2 تا 5 درصد گزارش شده است. علايم معمولا طي نوجواني شروع مي‌شوند و علايم در بيش از 50 درصد از افراد مبتلا، پيش از اواسط دهه 20 عمر آغاز مي‌شوند. این اختلال عواقب قابل توجهي بر زندگی افراد دارد و بيش از نيمي از بيماران زجر متوسط تا شديد را در اثر وسواس‌ها ذکر مي‌کنند. وسواس روی کار، تعاملات اجتماعي و ارتباطات خانوادگي تاثیر منقی دارد.
  اين اختلال يک بيماري مزمن است و در صورتي که به طور موثر درمان نشود استمرار پيدا مي‌کند. نزديک به 70 درصد از بيماران علايم مستمر را گزارش مي‌کنند و 23 درصد از آنها دچار دوره‌هاي تشديد و تخفيف علايم مي‌شوند.  در حال حاضر به دلیل نا آگاهی ومشکلات مربوط به شناخت بیماری  و نبود مراکز تخصصی و قوی از زمانی که فرد مبتلا به بیماری می شود تا زمانی که برای درمان مراجعه می کند به طور متوسط حدود 11 سال است، اين  در حالی است که بهترین زمان برای درمان همان سال اول شروع بیماری است .
  گرچه سير اختلال وسواس فکري و عملي معمولاً شدت و ضعف دارد، اما اين سير گرايش به مزمن شدن داشته و منجر به کاهش رضايت از زندگي، آسيبِ عملکرد‌هاي اجتماعي، تحصيلي، شغلي و خانوادگي مي شود. سن  معمول شروع اين بيماري¬ همانطور که اشاره شد معمولاً بين اوايل نوجواني و اوايل بزرگسالي است ولی حتی گاهی زیر 5 سال هم شروع می شود. بنابراين به دليل شروع زودهنگام،  به مدت طولاني بسياري از جنبه¬هاي زندگي فرد را تحت تأثير قرار مي¬دهد مهمتر از همه جلوی رشد افراد را می گیرد واغلب آنها را به حداقل ها راضی می کند علی رغم اینکه فرد توانایی بسیار با لاتری دارد. پژوهش ها حاکي از آنند که  يکي از مهمترين ويژگي‌هاي اختلال وسواس فکري و عملي کيفيت زندگي بسيار پايين و حتي پايين تر از افراد مبتلا به بيماري‌هاي مزمنی مثل اسکیزوفرنیا است.